balk
Ga Terug
Wat is koopkracht?

In de politiek hebben ze het vaak over koopkracht, maar wat is dat nu eigenlijk en wat zegt dat over jouw portemonnee? We zetten facts en figures op een rijtje.

 

Wat is koopkracht en hoe wordt het berekend?

 

Koopkracht gaat over de hoeveelheid ‘spullen’ die je kunt kopen op basis van jouw netto inkomen. Om de koopkracht te berekenen wordt er gekeken naar drie elementen: het nominale inkomen, het reële inkomen en de prijsindex.

 

Het geld dat je maandelijks binnenkrijgt is jouw nominale inkomen. Voor je reële inkomen wordt dat geld omgerekend in producten en diensten. Om dat te kunnen doen ben je uiteraard afhankelijk van de prijzen die in rekening worden gebracht. Omdat de prijzen van producten en diensten kunnen variëren en veranderen, onder andere door inflatie, wordt er een prijsindex bepaald. Daarbij wordt gekeken naar de prijzen binnen een specifieke tijdsperiode, binnen een specifieke regio.

 

Wie of wat is er van invloed op mijn koopkracht?

 

Jouw koopkracht hangt af van een diverse factoren, waaronder je inkomen, de prijs(inflatie) van goederen en diensten, de belasting en jouw persoonlijke situatie. Hoewel de koopkracht een populair onderwerp is bij politieke partijen, vooral in de verkiezingsperiode, heeft de regering slechts in beperkte mate invloed op jouw koopkracht. Voor hen zijn belastingen de belangrijkste troef en met beleidsplannen kunnen ze in zekere mate invloed uitoefenen op de werkgelegenheid en de marktwerking. Over de prijzen en jouw salaris hebben ze echter niet zoveel te zeggen.

Naast de overheid heb je bijvoorbeeld te maken met de invloed van werkgevers in het kader van jouw arbeidsvoorwaarden en verzekeraars die de premies bepalen. De prijzen kunnen veranderen door een wijziging in de vraag of het aanbod van specifieke producten en diensten, bijvoorbeeld door schaarste door tegenvallende oogsten of een plotselinge populariteit. Dit heeft vervolgens invloed op de hoeveelheid goederen en diensten die jij kunt betalen. Op persoonlijk vlak zijn jouw opleidingsniveau, expertise en relatiestatus (indien jouw partner ook je fiscaal partner is) van invloed op je koopkracht.

 

Wat zegt de koopkracht over mijn situatie?

 

Eerlijk gezegd? Niet super veel. Wanneer er wordt gesproken over koopkracht gaat het over de voorspelde percentuele wijziging van het reële inkomen. Het is fijn om te lezen dat de voorspellingen positief zijn, of schrikken als je hoort dat jij er mogelijk slechter vanaf komt. Dat betekent echter niet dat je in de praktijk veel zult merken. De koopkrachtontwikkeling wordt berekend door het Centraal Planbureau en wordt gebaseerd op de situatie van álle Nederlanders voor een heel jaar.

Er wordt dus uitgegaan van een gemiddelde, maar ook van een constante situatie waarin de werk- of privésituatie niet verandert. Jouw inkomen kan echter afwijken van het gemiddelde en je situatie kan veranderen. Bijvoorbeeld als je van baan wisselt, promotie maakt, gaat samenwonen of kinderen krijgt.

 

Wat wordt er voorspeld voor de komende jaren?

 

Volgens de verwachtingen hebben Nederlanders de komende jaren flink meer te besteden. Volgens berekeningen van het Nibud gaan tussen nu en 2021 vooral gezinnen en werkenden er qua koopkracht op vooruit. Voor gepensioneerden is deze groei minder sterk. Dit zegt overigens niet dat deze groep er slechter vanaf komt. Over het algemeen hebben ouderen meer vermogen en is de kans op armoede groter onder jongeren. Meer informatie over de voorspelde koopkracht in 2018, uitgedrukt in cijfers, vind je hier. Om jouw koopkracht te berekenen kun je ook deze tool van het Nibud gebruiken. Let wel, ook hierin wordt gekeken naar voorbeeldgezinnen en wordt er geen rekening gehouden met (veranderingen in) jouw persoonlijke situatie.

 

De koopkrachtcijfers zijn niet meer dan een indicatie van jouw mogelijkheden. Laat een negatieve koopkrachtontwikkeling je er niet van weerhouden om je dromen na te jagen en gooi bij een positieve ontwikkeling je budgetplanning niet zomaar in de prullenbak. Een financiële buffer is hoe dan ook altijd op zijn plek. Trek je eigen plan en check qua koopkracht alleen of je al dan niet moet bijsturen.